Heart attack ရခဲ့ေသာ္ (သို ့) ႏွလံုးအဆုတ္ အသက္ကယ္နည္း

ညေန ၆း၁၅ ေလာက္မွာ သင္ဟာအိမ္ကိုတစ္ေယာက္တည္းျပန္လာေနတယ္ ဆိုၾကပါစို ့။ အလုပ္မွာကလည္း စိတ္လွဳပ္ရွားပင္ပန္းခဲ ့တဲ ့ေန ့ဆိုပါေတာ့။ သင္ဟာ တကယ္ေမာပန္း စိတ္ပ်က္ေနတဲ့အခ်ိန္ပါပဲ။ ဒီခ်ိန္မွာရုတ္တရက္ ရင္ေခါင္းထဲက ျပင္းထန္တင္းၾကပ္နာက်င္မွဳမ်ိဳး သင္ခံစားလိုက္ရပါတယ္။အထဲက လက္နဲ့ ဆြဲဆုပ္ညွစ္ထားသလိုမ်ိဳး၊ ရင္ဘတ္ေပၚ လူတစ္ေယာက္တက္ ထိုင္ထားသလိုမ်ိဳး ခံစားရျပီး အရမ္းျပင္းထန္လို ့ေခြ်းသီး ေခြ်းေပါက္ေတြေတာင္ က်လာပါတယ္။ ဒီနာက်င္မွဳဟာ လက္ေမာင္းေတြ၊ ေမးရိုးေတြအထိ ထံုက်င္ပ်ံ ့ႏွံ ့သြားပါတယ္။ ဒီေတာ့ သင္ ၾကားဖူးထားလို ့သိလိုက္ရတာက ဒါဟာႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ျပီး ႏွလံုးက ေအာက္စီဂ်င္ မရတဲ့ေရာဂါ ( Ischaemic Heart Disease ) ရဲ ့ႏွလံုးရုတ္တရက္ထေဖာက္ျခင္း ( Heart Attack) ဆိုတာပါပဲ။ ကံဆိုးစြာပဲ သင္နဲ့ အနီးဆံုးေဆးရံုေဆးခန္းဟာ ၅မိုင္ေလာက္ ေ၀းပါတယ္။ ဒီခ်ိန္မွာ ေနာက္ တစ္မိနစ္ေလာက္ေတာင္ သင္အသက္ဆက္ ရွင္နိုင္ပါေတာ့မလားလို ့ထင္ရေလာက္ေအာင္ ေ၀ဒနာကလဲ ဆိုး၀ါးလာပါတယ္။ ဒါဆို သင္ဘာလုပ္မလဲ........?

သင္အရင္တုန္းက Cardiopulmonary Resuscitation, CPR လို ့ေခၚတဲ့ အေရးေပၚႏွလံုးအဆုတ္ အသက္ကယ္နည္းကို သင္ခဲ့ရဖူးမွာပါ။ လူနာကို ရင္ဘတ္ေပၚကေန လက္နဲ့ႏွလံုးကို ၃ ခ်က္ႏွိဳးလိုက္၊ လူနာကိုႏွာ ေခါင္းပိတ္ျပီး ပါးစပ္ကေန ၁ ခ်က္ ေလမွဳတ္သြင္းေပးလိုက္ စည္းခ်က္ က်က်လုပ္ရတာဆိုတာ သင္သိပါတယ္။ အခုသင့္ကို ဒီလိုလုပ္ေပးဖို ့လိုလာျပီဆိုတာ သင္သိလိုက္ပါျပီ။ ဒါေပမယ့္ အနားမွာ လူတစ္ေယာက္မွ မရွိတဲ့ေနရာကို သင္ေရာက္ေနတယ္ဆိုရင္ သူမ်ားကို ဘယ္လိုလုပ္ခိုင္းမလဲ။ ဒီအတြက္ လူတိုင္းကိုယ့္ကိုယ္ကို လုပ္လို ့ရတဲ့ CPR အသက္ကယ္နည္းကို တင္ျပေပးခ်င္ပါတယ္။

CPR ဆိုတာ heart attack ရလို ့။ဓာတ္လိုက္သြားလို ့၊ ေရနစ္လို ့၊ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ အသက္ရွဴရပ္သြားလို ့ စတာေတြျဖစ္ခဲ့ရင္ လူနာရဲ ့အသက္ကို ကယ္တင္ဖို ့ႏွလံုးနဲ ့အဆုတ္ကို ပံုမွန္အလုပ္ ျပန္လုပ္ေအာင္ ႏွိဳးေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ ပါးစပ္ကေန ေလမွဳတ္သြင္း အသက္ရွဴေစျခင္းနဲ ့ႏွလံုးဖိႏွိဳးျခင္း ဆိုျပီး ႏွစ္ပိုင္းပါပါတယ္။ကမၻာေပၚမွာ ႏွစ္တိုင္း heart attack ၊ အဆိပ္မိျခင္း၊ ေရနစ္ျခင္း စတာေတြေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္လူေတြသန္းနဲ့ခ်ီ ေသေနၾကပါတယ္။ ျဖစ္ျပီးျပီးခ်င္း CPR သာလုပ္ေပးမယ္ဆိုရင္ အမ်ားစုရဲ ့ အသက္ကို ကယ္လို ့ရမွာပါ။ ဒီေတာ့ လူတိုင္းဒီနည္းကို တတ္ထားသင့္တာေပါ့။ ဒါက ရိုူးရိုးCPR ကိုေျပာတာပါ။ ဒါထက္အေရးၾကီးတာက ကိုယ္ တစ္ေယာက္တည္း ရွိေနတဲ့အခ်ိန္ ရုတ္တရက္ heart attack ရတယ္။ လူကလဲေမ့ေမ်ာခ်င္လာျပီဆိုရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို CPR လုပ္နည္းေလး မွတ္ထားၾကပါ။

အသက္ျပင္းျပင္းရွဴသြင္းလိုက္ျပီး အားနဲ့ ေခ်ာင္း အဆက္မျပတ္ လုပ္ဆိုးလိုက္ပါ။ ေခ်ာင္း တစ္ခ်က္ခ်င္းစီကိုလည္း ရင္ေခါင္းထဲကေန ၾကာၾကာေလးျဖစ္ေအာင္ ဆြဲဆိုးပါ။ သလိပ္ေတြ ထြက္လာရင္ ထြက္လာပေလ ့ေစ။ အသက္ဆက္တိုက္ရွဴျပီး ေခ်ာင္းဆက္တိုက္ ဆိုးေပးပါ။ အရမ္းျမန္ရင္ေတာ့ ပိုေမာေစလို ့မွန္မွန္ပဲလုပ္ပါ။ ဒါဟာသင့္အသက္ကို သင္ကယ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တျဖည္းျဖည္းပိုျပီးေနလို ့ေကာင္းလာတာ သင္ခံစားရမွာပါ။ သြားလိုတဲ့ေဆးရံုမေရာက္ေသးခင္ ၊ကုသေပးမယ့္ သူေတြမေရာက္ေသးခင္ အထိ ဒီလိုလုပ္ေပးပါ။

အသက္ျပင္းျပင္း ရွဴလိုက္ေတာ့ အဆုတ္ထဲေလေတြ အမ်ားၾကီး၀င္လာျပီး လတ္တေလာ ေအာက္စီဂ်င ္ပိုရေစပါတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းက ႏွလံုးကို ဖ်စ္ညွစ္ေပးျပီး ေသြးလွည့္ပတ္မွဳကို ျမွင့္တင္ေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏွလံုးပံုမွန္ျပန္ခုန္ေစျပီး ႏွလံုးေရာဂါ ထေဖာက္လာတဲ့လူနာက ဒီနည္းနဲ့ ေဆးရံုကို ေဘးကင္းစြာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ရွိရွိ ေရာက္ရွိနိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆာင္းပါးကို ဖတ္ျပီးျပီျဖစ္လို ့သင္ကိုယ္တိုင္ျဖစ္လာခဲ့ရင္ CPR လုပ္ျပီး သင့္အသက္ကို ကယ္ဆယ္ဖို ့ သတိရပါ။ သူမ်ားေတြကိုလည္းျဖန္ ့ေ၀ေပးရင္ အသက္ေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာကို ကယ္တင္ျပီးသားျဖစ္မွာပါ။

MMSO မွ ကူးယူတင္ျပသည္။

GLAUCOMA

မ်က္စိ ေရတိမ္ ေရာဂါ ဟာ အျမင္ အာ႐ံု ေၾကာ (Optic Nerve) ကို ထိခိုက္ ေစတဲ့ ေရာဂါ တစ္မ်ဳိး ျဖစ္ျပီး ျပန္လည္ ကုသ မရႏိုင္ ေတာ့တဲ့ မ်က္စိ ကြယ္ျခင္း (Irreversible Blindness) ရဲ႕ အေၾကာင္း တစ္ရပ္ လည္း ျဖစ္ပါတယ္... ကမာၻ တစ္၀ွမ္း မွာ ေရတိမ္ ေရာဂါ ေၾကာင့္ မ်က္စိ ႏွစ္ဖက္ လံုး ကြယ္သူ ေပါင္း ၆သန္း ခန္႔ ႐ွိေန ပါတယ္... အေမရိက ရဲ႕ စစ္တမ္း တစ္ရပ္ မွာေတာ့ အေမရိက မွာ လူဦးေရ ၃သန္း ခန္႔ ေရတိမ္ ေရာဂါ ခံစား ေနရျပီး အဲဒီ ထဲက တစ္၀က္ ေလာက္ဟာ မိမိမွာ ေရတိမ္ ေရာဂါ ႐ွိမွန္း မသိသူ မ်ား ျဖစ္ၾက ပါတယ္... အေၾကာင္းမွာ ျဖစ္စ တြင္ ေရာဂါ လကၡဏာ မသိသာ ျခင္း၊ မ်က္စိ မႈန္၀ါး လာတာ ကို ေရတိမ္ ေရာဂါ ေၾကာင့္ ဟု မသိ ျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္...

မ်က္လံုး တြင္း႐ွိ ေရဖိအား (Intraocular Pressure) အေၾကာင္း ပထမ အေနနဲ႔ ေျပာျပ ခ်င္ပါတယ္... မ်က္လံုး တြင္း ေရဖိအား ဟာ ပံုမွန္ အားျဖင့္ ၈ မွ ၂၂ မီလီမီတာ မာက်ဴရီ (8 to 22 mmHg) ၾကားမွာ ႐ွိပါတယ္.. ေရဖိအား နည္းရင္ မ်က္လံုး ေပ်ာ့သြား ျပီး ေရဖိအား မ်ားလာ ရင္ မ်က္လံုး မာေက်ာ လာ ပါတယ္.. မ်က္လံုး တြင္း အရည္ (Aqueous Humor) မ်ားကို မ်က္၀န္း (Iris) အေနာက္ဖက္ နဲ႔ မ်က္စိ မွန္ဘီလူး (Lens) ေဘး႐ွိ စီလီယာရီ ေဘာ္ဒီ (Ciliary body) မ်ားက ထုတ္လုပ္ ေပးပါတယ္... အဲဒီ ကေန သူငယ္အိမ္ (Pupil) ကို ျဖတ္ကာ မ်က္စိ ေ႐ွ႕ပိုင္း ႐ွိ အစိတ္ အပိုင္း မ်ား အာဟာရ အတြက္ ျဖည့္ဆည္း ေပးျပီး မ်က္ၾကည္လႊာ (Cornea) နဲ႔ မ်က္၀န္း ၾကားေထာင့္ လမ္းေၾကာင္း (Trabecular Mechwork) မွတစ္ဆင့္ စီးဆင္း ထြက္ သြားပါတယ္.. အေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိး ေၾကာင့္ လမ္းေၾကာင္း ပိတ္သြား ျခင္း၊ဒါမွ မဟုတ္ အရည္ ထုတ္လုပ္ မႈမ်ား ျခင္းတို႔ ေၾကာင့္ မ်က္လံုး တြင္း ေရဖိအား ျမင့္တက္ လာျပီး ေရတိမ္ ေရာဂါ လကၡဏာ မ်ား ျဖစ္ေပၚ လာပါတယ္... မည္သည့္ အတြက္ ေၾကာင့္ ေရတိမ္ ေရာဂါ ျဖစ္ရသည္ ကိုမူ ယခုထိ ႐ွင္း႐ွင္း လင္းလင္း မသိ ရေသးပါ.. ဒါေပမယ့္ မ်ဳိး႐ိုး လိုက္ျပီး ျဖစ္တတ္ ေၾကာင္း၊ အေနာက္ ႏိုင္ငံ မ်ားတြင္ လူမည္း မ်ား၌ အျဖစ္ မ်ားေၾကာင္း ေတြ႔႐ွိ ရပါတယ္...

ေရတိမ္ ေရာဂါ အဓိက အားျဖင့္ ႏွစ္မ်ဳိး ႐ွိပါတယ္...

1. ေထာင့္က်ယ္ ေရတိမ္ (Open-Angle Glaucoma)
2. ေထာင့္က်ဥ္း ေရတိမ္ (Closed-Angle Glaucoma)

တို႔ ျဖစ္ပါတယ္...

ေထာင့္က်ယ္ ေရတိမ္ ဟာ အျဖစ္ မ်ားဆံုး အမ်ဳိး အစား ျဖစ္ျပီး ျဖစ္စမွာ လကၡဏာ မျပသ ဘဲ အခ်ိန္ အေတာ္ ၾကာမွသာ လကၡဏာ မ်ား ျပလာ ပါတယ္... အရည္ စီးထြက္ ရာ လမ္းေၾကာင္း ပိတ္ဆို႔ မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚ ရျပီး မ်က္စိ မႈန္၀ါး လာျခင္း၊ အျမင္ အာ႐ံု က်ဥ္းေျမာင္း လာျခင္း စတဲ့ လကၡဏာ မ်ား ျပသ လာပါတယ္... ေထာင့္က်ဥ္း ေရတိမ္ ကေတာ့ ႐ုတ္တရက္ လကၡဏာ မ်ား ျဖစ္ေပၚ လာတတ္ ျပီး မ်က္လံုး နီရဲ လာျခင္း၊ မ်က္စိ ကိုက္လာ ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ ပ်ဳိ႕အန္ တတ္ျခင္း၊ အျမင္ မႈန္၀ါး ျပီး အလင္းေရာင္ ၾကည့္တဲ့ အခါ ေဘးမွာ အလင္း ကြင္း (Halo) မ်ား ျမင္ရ ျခင္း တို႔ ျဖစ္ေပၚ တတ္ပါတယ္... ေထာင့္က်ဥ္း ေရတိမ္ ဟာ မ်က္၀န္း နဲ႔ အရည္ စီးထြက္ ရာလမ္း ေၾကာင္း တို႔ ထိကပ္ ပိတ္ဆို႔ မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚ လာရ ပါတယ္.. အဆိုပါ ေရတိမ္ ေရာဂါ မ်ားကို အခ်ိန္မီ ကုသမႈ မခံယူ ပါက ေရဖိအား မ်ားသည့္ ဒဏ္ေၾကာင့္ ျမင္လႊာ (Retina) ႐ွိ အျမင္ အာ႐ံု ေၾကာ (Optic Nerve) ထိခိုက္ ခ်ဳိင့္၀င္ သြားျပီး လံုး၀ မ်က္လံုး ကြယ္သြားျခင္း (Permanent Blindness) ျဖစ္ေပၚ ေစပါတယ္..

မ်က္စိ ေရတိမ္ ႐ွိမ႐ွိ စမ္းသပ္ ရန္ မ်က္စိ အထူးကု ဆရာ၀န္ မွသာ စစ္ေဆး ဆံုးျဖတ္ ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္.. မ်က္လံုးတြင္း ေရဖိအား တိုင္း ကိရိယာ (Tonometry) ျဖင့္ တိုင္းတာျခင္း၊ မ်က္စိ စစ္ေဆး ကိရိယာ (Ophthalmoscope) ျဖင့္ အျမင္ အာ႐ံု ေၾကာ အေျခ အေန၊ မ်က္လံုး တြင္း အေျခ အေန မ်ားကို စစ္ေဆးျခင္း၊ ျမင္ကြင္း စစ္ေဆး ျခင္း (Visual Field Testing) တို႔ျဖင့္ ျပလုပ္ ကာ ေရတိမ္ ႐ွိမ႐ွိ စစ္ေဆး ႏိုင္ပါတယ္...

ကုသမႈ အေန ျဖင့္ ေသာက္ေဆး၊ မ်က္စဥ္း ခပ္ေဆး၊ ခြဲစိတ္ ကုသ ျခင္းနည္း တို႔ျဖင့္ ျပဳလုပ္ ႏိုင္ပါတယ္.. Beta blockers (timolol, levobunolol, metipramolol) စသည့္ မ်က္စဥ္း ေဆး မ်ားမွာ စီလီ ယာရီ ေဘာ္ဒီ မွ အရည္ ထုတ္လုပ္ မႈကို ေလွ်ာ့ခ် ေပးျပီး မ်က္လံုးတြင္း ေရဖိ အား ေလ်ာ့က် ေစပါတယ္.. Adrenergic agonists (Beta2 agonists) အုပ္စု ေဆးမ်ား ျဖစ္တဲ့ (Brimonidine, Apraclonidine, Dipivefrin) ကေတာ့ အရည္ ထုတ္လုပ္ မႈ က်ဆင္း ေစတဲ့ အျပင္ အရည္ စီးထြက္ မႈကို လည္း ျဖစ္ေပၚ ေစပါတယ္.. Prostaglandin analogs (Latanoprost, Travoprost, Brimatoprost) မ်က္စဥ္း ေဆးမ်ား ကေတာ့ အရည္ စီးထြက္ မႈကို ျဖစ္ ေစတဲ့ ေဆးမ်ား ျဖစ္ပါတယ္.. Carbonic Anhydrase Inhibitors (Acetazolamide, Methazolamide) ေသာက္ ေဆးမ်ား ကေတာ့ အရည္ ထုတ္လုပ္ မႈကို ေလ်ာ့က် ေစပါတယ္.. Parasympathomimetics (Pilocarpine, Echothiophate) စတဲ့ မ်က္စဥ္း ေဆးမ်ား ကေတာ့ အရည္ စီးထြက္ မႈကို ျဖစ္ေစ ျပီး မ်က္စိ သူငယ္ အိမ္ကို လည္း က်ဥ္းေစလုိ႔ အရင္က တြင္တြင္ က်ယ္က်ယ္ သံုးေပ မယ့္ အခု ေတာ့ အသံုး နည္းလာ ပါတယ္.. ၎ မ်က္စဥ္း ဟာ တစ္ေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ ခပ္ေပး ရျခင္း ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိး မ်ားတာ ေၾကာင့္ အသံုး နည္းလာ ရတာ ျဖစ္ပါတယ္..

ခြဲစိတ္ ကုသ မႈ အေန ျဖင့္ ႐ိုး႐ိုး ခြဲစိတ္ ျခင္း (Trabeculectomy, Viscocanalostomy)၊ ေလဆာ ေရာင္ျခည္ ျဖင့္ ခြဲစိတ္ နည္းမ်ား (Laser Iridotomy, Laser Trabeculoplasty, Laser Cilioablation) တို႔ျဖင့္ အရည္ စီးထြက္ မႈ ပြင့္ေအာင္ ျပဳလုပ္ ႏိုင္ပါတယ္.. ဒါ့ေၾကာင့္ မ်က္စိ ေရတိမ္ ေရာဂါ ကို ေပါ့ေပါ့ တန္တန္ မထား သင့္ပဲ ဂ႐ုစိုက္ ေနထိုင္ ျခင္း၊ မ်က္စိ မႈန္၀ါး လာပါက မ်က္မွန္ လုပ္ရန္ အတြက္ တစ္ခု တည္းကိုသာ အာ႐ံု မထားဘဲ တတ္ကၽြမ္း ေသာ မ်က္စိ အထူးကု ဆရာ၀န္ နဲ႔ စနစ္ တက် စစ္ေဆး ကုသ မႈ ခံယူ သင့္ပါ ေၾကာင္း သတိ ေပးေရး သား လိုက္ရ ပါတယ္.. အားလံုး မ်က္စိ ေရာဂါ နဲ႔ ေဘးဘယာ အေပါင္း မွကင္း ေ၀းႏိုင္ ပါေစ...

References;
http://www.medicinenet.com/glaucoma/article.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Glaucoma

http://health.ngoinmyanmar.org/2009/08/glaucoma.html မွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္။

ခ်င္းကြမ္းရန္ 青光眼 （Glaucoma)

ဒီေရာဂါကို ျမန္မာျပည္မွာ သိေတာင္မသိဘူး ၊ ၾကားလဲမၾကားဖူးဘူး။ မ်က္လုံးထဲက ဖိအားမ်ားလို႕ ျဖစ္တဲ့ေရာဂါတဲ့။ ဖိအားမ်ားတိုင္း အဲဒီေရာဂါျဖစ္ခ်င္မွျဖစ္တာလို႕ ေျပာၾကတာဘဲ။ အားလုံးသိေအာင္လို႕ ေျပာျပတာပါ။ သိပ္ေတာ့မသိဘူး။ မွားသြားရင္လဲျပန္ေျပာၾကေနာ္။

မႏွစ္က(2008) ေဖေဖာ္ဝါရီေလာက္ထဲကမ်က္လုံးက၁မ်ိဳးျဖစ္ျဖစ္ေနတယ္။ မ်က္လုံးထဲကေအာင့္တာလား ၊ ေညာင္းတာလား ၊ ကိုက္တာလား မသိဘူး။ ကိုယ္တိုင္ကမ်က္မွန္တတ္ေတာ့ ပါဝါမ်ားတက္လားမသိဘူးလို႕ ေတာ့ထင္လိုက္တယ္။ အလုပ္လုပ္ေနတာဆိုေတာ့ ကြန္ျပဴတာကိုေန႕ မအားညမအား ၾကည့္ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္လား ဆိုျပီး လားေပါင္းမ်ားစြာနဲ႕ ဒီတိုင္းဘဲေနလိုက္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က အလုပ္ေတြတအားမ်ားေတာ့ မ်က္မွန္ပါဝါဆိုင္ကို အားမွဘဲသြားမယ္လို႕ စိတ္ကူးတာေပါ့။ ဒီလိုျဖစ္ေနရင္းနဲ႕ ေမလေရာက္ေတာ့ မ်က္လုံးမွာ အပူဖုေလးေပါက္ေရာ ၊ မ်က္လုံးနာတာေပါ့။ အဲဒါသြားမျပဘဲ အိမ္မွာရွိတဲ့ တတ္ထရာဆိုင္ကလင္းဘဲအားကိုးလိုက္တယ္။ မေပ်ာက္ဘူး။

မေပ်ာက္ေတာ့ အိမ္နားမွာ မ်က္လုံးျပလို႕ရတဲ့ေဆးခန္း၁ခုရွိတယ္။ အဲကိုေျပးတာေပါ့။ အဲဒီေရာက္ေတာ့ မ်က္လုံးကိုစက္ေတြနဲ႕ စမ္းသပ္တယ္။ အဲဒီမွာ မ်က္လုံးကို ဖိအားတိုင္းတဲ့ကိရိယာေလးလဲရွိတယ္။ တိုင္းေတာ့ ဖိအားက ဘယ္ဘက္ ၄၈ ၊ ညာဘက္ ၄၆ တဲ့။ ဆရာဝန္ျမင္ျပီးလန္႕ သြားတယ္။ အဲေလာက္မ်ားတယ္ေပါ့။ မေကာင္းဘူးတဲ့။ လူသာမန္တစ္ေယာက္ မ်က္လုံးဖိအားက ၂၀ အတြင္းမွာဘဲရွိရမယ္တဲ့။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္၁ပတ္ေရာက္ရင္ လာခ်ိန္ၾကည့္ေနာ္တဲ့ ဆိုျပီး မ်က္လုံးနာေနတာကို ေပ်ာက္ေအာင္ေဆးေပးလိုက္တယ္။ အဲဒီတုန္းက ကိုယ္ကခပ္ေပါ့ေပါ့ဘဲ။ အေဒၚလဲပါတယ္။ အေဒၚက စိတ္ေတာ့ပူေနတယ္။ အိမ္ေရာက္ေတာ့ အေမကိုေျပာျပတယ္။ ဒီလိုဒီလိုျဖစ္ေနတယ္လို႕.။ အေဒၚက အေမကိုေျပာျပတယ္။ ဒီလိုဖိအားမ်ားရင္ ေရာဂါ၁မ်ိဳးရွိတယ္တဲ့ ၊ ခ်င္းကြမ္းရန္ 青光眼 （Glaucoma) အဲဒါျဖစ္ရင္ဘယ္လိုလုပ္မလဲတဲ့။ အဲဒါနဲ႕ ေနာက္၁ပတ္ေတာင္မျပည့္ဘူး။ ထပ္သြားခ်ိန္လိုက္တယ္။

ဖိအားက ဒီအတိုင္းဘဲမေျပာင္းဘူး။ အဲဒါနဲ႕ ဆရာဝန္လဲ အေရးၾကီးတယ္ဆိုျပီး ေဆးရုံၾကီးကိုလႊဲလိုက္တယ္။ ေဆးရုံေရာက္ေတာ့ ၁ရက္လုံးစက္ေတြအမ်ားၾကီးနဲ႕ စစ္ေဆးခံရတယ္။ ေနာက္တစ္ရက္မွ ဆရာဝန္ၾကီးနဲ႕ ေတြ႕ ရတယ္။ ဆရာဝန္ၾကီးကစမ္းလဲျပီးေရာ ၊ အေရးၾကီးတယ္။ ေနာက္၂လေနာက္က်ရင္ မ်က္လုံးကန္းႏိုင္တယ္လို႕ ေျပာပါတယ္။ ခ်င္းကြမ္းရန္ 青光眼 （Glaucoma) ျဖစ္ေနတာလို႕ ေျပာပါတယ္။ မ်က္လုံးဖိအားက်ေအာင္လို႕ ေသာက္ေဆး၂မ်ိဳးေပးတယ္။ မ်က္စဥ္းေဆး၂မ်ိဳးေပးတယ္။ အခ်ိန္အတိက်ထဲ့ခိုင္း ၊ ေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ အရမ္းအေရးၾကီးတယ္လို႕လဲေျပာလိုက္တယ္။ ေနာက္တစ္ရက္လာျပခိုင္းတယ္။ ေဆးေသာက္ျပီး ဖိအားျပန္တိုင္းမယ္ေပါ့။ အဲဒီေဆးကေသာက္ျပီး အရမ္းေနရခက္တယ္။ လူတကိုယ္လုံး ထံုေနတယ္။
ေနာက္တစ္ရက္ျပန္သြားျပေတာ့ ဖိအားက သိသိသာသာ က်သြားတယ္။ ဘယ္ဘက္ ၂၀ ၊ ညာဘက္ ၁၆ ဘဲ က်န္ေတာ့တယ္။ အဲဒီတုန္းက စင္ကာပူကေက်ာင္းတတ္ဖို႕ စာကလဲေရာက္ေနေတာ့ လူ၁ေယာက္လုံး ဘယ္လိုလုပ္ရမွန္းမသိဘူး။

အဲဒါနဲ႕ ဆရာဝန္က ေသာက္ေဆးရပ္ျပီး မ်က္စဥ္းဘဲခပ္ခိုင္းေတာ့တယ္။ ေနာက္၁ပတ္ထပ္ခ်ိန္းလိုက္တယ္။ ေနာက္၁ပတ္မွ ဆရာဝန္ကိုေမးရမွာေပါ့ ၊ စင္ကာပူသြားလို႕ ရမရကို။ ေနာက္တစ္ပတ္ေရာက္ေတာ့ ဆရာဝန္ကိုေမးပါတယ္။ စင္ကာပူမွာစာသြားဖတ္လို႕ ရမလားေပါ့။ ဆရာဝန္ကရပါတယ္တဲ့ ၊ ဒါေပမဲ့ ဘယ္ေနရာေရာက္ေရာက္ မ်က္လုံးကေတာ့ ပုံမွန္ စစ္ေဆးေနရမွာေပါ့ေလ။ မ်က္စဥ္းလဲအျမဲခပ္ေနရမွာပါတဲ့။ အဲဒီလိုနဲ႕ စင္ကာပူေက်ာင္းကို တစ္ပတ္ေနာက္က်ျပီးတက္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီေရာဂါက လူၾကီးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္လို႕ သိရပါတယ္။ မ်ိဳး႐ိုးရွိရင္လဲျဖစ္တတ္တယ္လို႕ သိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မ်ိဳး႐ိုးမရွိလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ ေရာဂါျဖစ္ရင္ ဘာမွသိသာ ခံစားမႈမရွိဘူးတဲ့။ အဲဒါေၾကာင့္အသိေနာက္က်ျပီး မ်က္လုံးကန္းတာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္အားလုံးဘဲ မ်က္လုံးဖိအား နဲ႕ မ်က္လုံး စမ္းသပ္ျခင္း ကို တစ္ႏွစ္တစ္ခါလုပ္ဖို႕ အသိေပးလိုက္ပါတယ္။

အေသးစိတ္သိခ်င္ရင္ေတာ့ google မွာ ႐ိုက္ျပီး ဖတ္႐ႈႏိုင္ပါတယ္။

ႏွလံုးသားေလး မနာက်င္ၾကေစဖို႕

ကမၻာၾကီးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာသည္ႏွင့္အမွ် လူေတြရဲ႕ ေနထိုင္စားေသာက္မႈပံုစံေတြဟာလည္း ေၿပာင္းလဲလာပါတယ္။ ထိုအခါ ေရာဂါအေပါင္းဟာလဲ မဖိတ္ေခၚဘဲနဲ႕၀င္ေရာက္လာၾကပါတယ္။ အထူးသၿဖင့္ Life Style ေၿပာင္းလဲၿခင္းေၾကာင့္ ၿဖစ္ပြါးရေသာ ေရာဂါေတြထဲမွာ ႏွလံုးေရာဂါ ၊ ေသြးတိုးေရာဂါေတြဟာ လူသားေတြရဲ႕ အသက္ကိုၿခိမ္းေၿခာက္ေနပါတယ္။ Heart Attack လို႕ေခၚတဲ့ ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ ဆံုးရႈံးခဲ့ၾကရတဲ့ အသက္ေပါင္းဟာလဲ မနဲလွပါဘူး။ စကၠန္႕ ၊ မိနစ္နဲ႕အမွ် ေသဆံုးေနၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏွလံုးသားေလးေတြ က်န္းမာၾကေစဖို႕ ၊ မနာၾကင္ၾကရေစဖို႕ ႏွလံုးေသြးငတ္ၿခင္း ( AMI - Acute Myocardial Infarction ) ၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါ သို႕မဟုတ္ Heart Attack ေၾကာင္းကို တင္ၿပေပးလိုက္ပါတယ္။

ႏွလံုးေသြးငတ္ၿခင္း ( AMI ) ဆိုတာဘာလဲ
ႏွလံုးေသြးငတ္ၿခင္း ( AMI - Acute Myocardial Infarction ) ကို မ်ားေသာအားၿဖင့္ Heart Attack လို႕သိၾကပါတယ္။ Myocardial Infarction ဆိုတာ Myocardium ( ႏွလံုးၾကြက္သား ) ႏွင့္ Infarction (ေသြးငတ္ၿခင္းေၾကာင့္ ၾကြက္သားမ်ားေသဆံုးၿခင္း ) ဆိုတဲ့ စကားလံုးက တဆင့္လာၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံမွာ AMI ေၾကာင့္မဟုတ္ဘဲ ၊ Sudden Cardiac Death ကဲ့သို႕ အၿခားႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ ရုတ္တရက္ေသဆံုးၿခင္းမ်ားကိုလဲ Heart Attack လို႕ ေခၚေ၀ၚသံုးစြဲေနၾကပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႕ပတ္၀န္းက်င္မွာ ေန႕စဥ္ႏွင့္အမွ် Heart Attack ကိုခံစားေနရတဲ့ လူနာေတြကို ေတြ႕ေနပါတယ္။ Infarction ဘာေၾကာင့္ရသလဲဆိုရင္ ႏွလံုးၾကြက္သားေတြ ဆီကိုေအာက္စီဂ်င္သယ္ေဆာင္ေပးတဲ့ ေသြးေၾကာေလးေတြ ( Coronary Arteries ) ပိတ္ဆို႕မႈေၾကာင့္ ႏွလံုးၾကြက္သားေတြမွာ ေသြးလံုေလာက္စြာမရေသာေၾကာင့္ၿဖစ္ရတာပါ။ ေသြးလံုေလာက္စြာမရတဲ့အခါ ၾကြက္သားေတြနာၾကင္လာပါတယ္။ေနာက္ဆံုးတြင္ ေသြးလံုး၀မရေတာ့သည္အထိဆိုး၀ါးလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ၾကြက္သားဆဲလ္ေတြေသဆံုးသြားၾကပါတယ္။ ထိုအခါ ႏွလံုးရဲ႕လုပ္ေဆာင္မႈေတြခ်ိဳ႕ယြင္းလာပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး လံုး၀ရပ္တန္႕သြားၿပီး အသက္ဆံုးရံႈးရပါေတာ့တယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ၿခင္း ၊ ေသြးထဲမွာ အဆီဓါတ္မ်ားၿခင္းေတြဟာ ဒီေရာဂါကိုၿဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းထဲမွာပါ၀င္ပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ၿခင္းေၾကာင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာနံရံေလးေတြ ပ်က္ဆီးၿပီး ၊ အဆီခဲေလးေတြေၾကာင့္ ေသြးေၾကာေတြပိတ္ဆို႕ရပါတယ္။ ဒီလို အဆီခဲမ်ား ( Cholesterol ) ႏွင့္ Fibrous Tissue ေလးေတြ စုပံုပိတ္ဆို႕မႈကို Atherosclerosis လို႕ေခၚပါတယ္။ ဒီလိုစတင္ပိတ္ဆို႕လာၿပီဆိုရင္ လူုနာဟာ ရင္ဘတ္ေအာင့္လိုက္တာ ဆုိၿပီး ခံစားရတတ္ပါတယ္။ ဒါကို Angina Pectoris လို႕ေခၚပါတယ္။ အစပိုင္းမွာ ေအာင့္လိုက္ေပ်ာက္လိုက္ပါ။ တၿဖည္းၿဖည္း ေသြးေၾကာပိတ္တဲ့ ပမာဏပိုမ်ားလာတာနဲ႕အမွ် ရင္ဘတ္ေအာင့္တဲ့အၾကိမ္အေရအတြက္ ၊ ေအာင့္တဲ့ အခ်ိန္ၾကာၿမင့္စြာခံစားရတတ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ Heart Attack ကိုခံစားရပါေတာ့တယ္။

ၿဖစ္ပြားမႈႏႈန္း
၁၉၉၂ ခုႏွစ္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ၾကီးရဲ႕ ခန္႕မွန္းခ်က္အရ တစ္ကမၻာလံုးေသဆံုးမႈမ်ားရဲ႕ ၁၂.၆ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ ႏွလံုးေသြးငတ္မႈေၾကာင့္ ၿဖစ္ပါတယ္။ ခုခံအားက်ဆင္းမႈေရာဂါႏွင့္ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္းေရာဂါမ်ားၿပီးလွ်င္ တတိယေၿမာက္အၿဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါၿဖစ္ပါတယ္။ ကင္ဆာေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈမ်ားထက္ပင္ ပိုမ်ားပါတယ္။ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုတြင္ လူ ၅ ေယာက္ေသဆံုးလွ်င္ တစ္ေယာက္မွာ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါေၾကာင့္ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါဟာ အသက္အရြယ္မေရြးၿဖစ္တတ္ပါတယ္။ အသက္ၾကီးလာတာနဲ႕အမွ် ေရာဂါၿဖစ္ဖို႕အတြက္ အခြင့္အလမ္းပိုမ်ားလာပါတယ္။

ဘယ္လိုလူမ်ိဳးေတြမွာအၿဖစ္မ်ားလဲ
ႏွလံုးေသြးေၾကာေလးေတြပိတ္ဆို႕တဲ့ Atherosclerosis ေၾကာင့္ ႏွလံုးေသြးငတ္ၿခင္းၿဖစ္ရတာမို႕လို႕ ေအာက္မွာေဖာ္ၿပထားတဲ့ အခ်က္ေတြဟာ AMI ၿဖစ္ေစတဲ့ အဓိက ေၾကာင္းအရင္းခံေတြပဲၿဖစ္ပါတယ္။
၁။ ငယ္ရြယ္သူမ်ားထက္စာလွ်င္ အသက္ၾကီးေသာသူေတြမွာပိုအၿဖစ္မ်ားပါတယ္။
၂။ ေယာက္က်ားေလးေတြမွာ အၿဖစ္ပိုမ်ားပါတယ္။
၃။ ေဆးလိပ္ေသာက္ၿခင္း ။
၄။ ေသြးထဲတြင္အဆီဓါတ္မ်ားေနၿခင္း ( Hyperlipoproteinemia ) - အထူးသၿဖင့္ က်န္းမာေရးအတြက္ အေထာက္အကူၿပဳတဲ့ HDL - High Density Lipoprotein ေတြနဲေနၿပီး ၊ အက်ိဳးမၿပဳတဲ့ LDL- low Density Lipoprotein ေတြမ်ားေနၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။
၅။ ေသြးတိုးေရာဂါရွိသူမ်ား ။
၆။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိသူမ်ား။
၇။ အ၀လြန္ေသာသူမ်ား ။
၈။ ယခင္က ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါရွိဖူးသူမ်ား ၊ ေလၿဖတ္ဖူးသူမ်ား ( Stroke )။
၉။ မၾကာခဏ ရင္ဘတ္ေအာင့္ေလ့ရွိသူမ်ား ( Angina ) ။
၁၀။ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားေသာသူမ်ား ။
၁၁။ သေႏၶတားေဆး ( Oral Contraceptive Pills ) သုံးစြဲေနေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား။
၁၂။ မိသားစုထဲတြင္ ေသြးတိုးႏွင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါရွိသူမ်ား ။

ႏွလံုးေသြးေၾကာဖြဲ႕စည္းမႈႏွင့္ ေသြးေၾကာက်ဥ္းၿခင္း
ကိုယ္ခႏၶာအဂၤ ါအစိတ္အပိုင္းအသီးသီးအတြက္ ေအာက္စီဂ်င္နဲ႕ အာဟာရဓါတ္ေတြလံုေလာက္စြာရရွိဖုိ႕အတြက္ ႏွလံုးႏွင့္ ေသြးေၾကာအဖြဲ႕အစည္းက ေသြးကိုသယ္ေဆာင္ေပးၾကပါတယ္။ ထို႕အတူ ႏွလံုးကိုယ္တိုင္လဲ ေသြးလိုအပ္ပါတယ္။ ႏွလံုးၾကြက္သားေတြဆီကို ေသြးသယ္ေဆာင္ေပးတဲ့ ေသြးေၾကာေလးေတြကိုေတာ့ Coronary Arteries လို႕ေခၚပါတယ္။ ဒီေသြးေၾကာေလးေတြဟာ ေသြးလႊတ္ေၾကာမၾကီး Aorta ကေနထြက္လာၿပီး ႏွလံုးရဲ႕ သက္ဆိုင္ရာ အစိတ္အပိုင္းေတြဆီကို ေသြးသယ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။ အဓိကအားၿဖင့္ Coronary Arteries ႏွစ္ေခ်ာင္းရွိပါတယ္။ ႏွလံုးရဲ႕ ညာဘက္အၿခမ္းကို ေသြးပို႕ေဆာင္ေပးတဲ့ Right Coronary Artery ၊ ဘယ္ဘက္အၿခမ္းကို ေသြးပို႕ေဆာင္ေပးတဲ့ Left Coronary Artery တို႕ပဲၿဖစ္ပါတယ္။ Left Coronary Artery ကေန Circumflux Artery ႏွင့္ Anterior Descending Artery ဆိုၿပီး ေသြးေၾကာႏွစ္ေခ်ာင္းထပ္မံခြဲထြက္သြားပါတယ္။

ႏွလံုးေသြးေၾကာမ်ား

ေသြးေၾကာအသီးသီးက ေသြးပို႕ေဆာင္ေပးတဲ့ ႏွလံုးအစိတ္အပိုင္းေတြကေတာ့ -
၁။ Right Coronary Artery - ညာဘက္ေသြး၀င္ခန္းႏွင့္ ေသြးလႊတ္ခန္း ၊ ဘယ္ဘက္ေသြးလႊတ္ခန္း ေအာက္ဘက္ပိုင္း ၊ ႏွလံုးအခန္းေတြကိုပိုင္းၿခားထားေပးတဲ့ နံရံ ( Septum ) ေတြရဲ႕ အေနာက္ဘက္အပိုင္း ။
၂။ Circumflux Artery - ဘယ္ဘက္ေသြး၀င္ခန္း ၊ ဘယ္ဘက္ေသြးလႊတ္ခန္း ေဘးဘက္ႏွင့္ အေနာက္ဘက္အပိုင္း ။
၃။ Anterior Descending Artery - ဘယ္ဘက္ေသြးလႊတ္ခန္း အေရွ ႕ဘက္ႏွင့္ ေအာက္ဘက္ပိုင္း ၊ Septum ေတြရဲ႕ အေရွ ႕ဘက္ပိုင္း ။
ႏွလံုးေသြးေၾကာေလးေတြ က်ဥ္းေၿမာင္းပိတ္ဆို႕သြားမယ္ဆိုရင္ ဒီေသြးေၾကာေလးေတြက ေသြးပို႕ေဆာင္ေပးတဲ့ သက္ဆိုင္ရာ ႏွလံုးၾကြက္သားေလးေတြဟာ ေသြးလံုေလာက္စြာမရရွိၾကေတာ့ပါဘူး။ ေသြးေၾကာ ပိတ္ဆို႕မႈဟာ မိနစ္ ၂၀ မွ ၄၀ ထိၾကာသြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႏွလံုးၾကြက္သားေတြေသဆံုးသြားႏိုင္ပါတယ္။ ႏွလံုးၾကြက္သားေတြ ၿပန္လည္ေကာင္းမြန္မွာမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး ။ ေသြးမရတဲ့အခ်ိန္ပိုၾကာေလ ေသဆံုးတဲ့ၾကြက္သား ပမာဏပိုမ်ားေလၿဖစ္သည္။ ဒါေၾကာင့္ Time Is Muscle လို႕ဆိုရိုးရွိပါတယ္။ ေသဆံုးသြားတဲ့ ၾကြက္သားေတြေနရာမွာ အနာရြတ္ Fibrous တစ္ရႈးေတြနဲ႕အစားထိုးေပးပါတယ္။ ႏွလံုးၾကြက္သားမ်ား အလုပ္လုပ္ဖို႕အတြက္ လိုအပ္တဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္ေတြဟာ ဒီအမာရြတ္တစ္ရႈးေတြကိုၿဖစ္သန္းၿပီး မစီးဆင္းႏိုင္ေတာ့ပါဘူး ။ ထိုအခါႏွလံုးရဲ႕လုပ္ေဆာင္မႈေတြဟာ စည္း၀ါးပ်က္ၿပီး ႏွလံုးခုန္တဲ့ ပံုစံမမွန္ေတာ့ပါဘူး ။ ဒါကို Arrhythemia လို႕ေခၚပါတယ္။ ဒီအေၿခအေနဟာ အလြန္ေၾကာက္ဖို႕ေကာင္းပါတယ္။ ႏွလံုးခုန္တဲ့ပံုစံမမွန္ေတာ့တဲ့အခါ ခႏၶာကုိယ္အစိတ္အပိုင္းေတြက လိုအပ္တဲ့ေသြးပမာဏကို ႏွလံုးက မညွစ္ထုတ္ေပးႏိုင္ေတာ့ပါဘူး ။ အဂၤ ါအစိတ္အပိုင္းေတြဟာ ေသြးလံုေလာက္စြာမရေတာ့ပါဘူး ။ ဒါကို Cardiogenic Shock လို႕ေခၚပါတယ္။ ဒီအေၿခအေနဟာ အသက္အႏၱရာယ္ကုိပင္ စိုးရိမ္ရပါတယ္။

ေသြးေၾကာပိတ္ဆို႕ေနပံု

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား
Heart Attack ရၿပီဆိုရင္ ေအာက္ပါလကၡဏာေတြကို ခံစားရပါတယ္။-
၁။ ရင္ဘတ္ေအာင့္ၿခင္း ( Chest Pain ) - ရင္ဘတ္ေအာင့္တာဟာ Heart Attack မရခင္ ၾကြက္သားေတြေသြးလံုေလာက္စြာမရကတည္းက ခံစားရတဲ့ ေရွးဦးလကၡဏာတစ္ခုပါ ။ ေအာင့္လိုက္ ေပ်ာက္လိုက္နဲ႕ကာလအေတာ္ၾကာခံစားလာရပါတယ္။ ေအာင့္တဲ့ပံုစံက ရင္ဘတ္ေပၚမွာ အေလးတံုးဖိထားသလို ၊ ႏွလံုးကို ဖ်စ္ညွစ္ထားသလို ခံစားရပါတယ္။ ရင္ဘတ္မွာေအာင့္ၿပီး ဘယ္ဘက္ပခံုးထိပ္ ၊ တစ္ခါတစ္ရံ လက္ဖ်ားအထိ ၊ လည္ပင္းနဲ႕ ေမးရိုးေတြဆီကိုလဲ နာက်င္မႈဟာ ပ်ံ႕သြားတတ္ပါတယ္။ ေနာက္ေက်ာဘက္ေအာင့္ၿခင္းကိုလဲ ခံစားရပါတယ္။
နာက်င္မႈခံစားရေသာေနရာမ်ား
အေနာက္ဘက္

၂။ အသက္ရႈခက္ခဲၿခင္း ( Dyspnoea ) ။
၃။ ေခြၽးေစးမ်ားပ်ံၿခင္း ။
၄။ ပ်ိဳ႕အန္ၿခင္း ။
၅။ မူးေမ႕ၿခင္း ။
၆။ ရင္တုန္ၿခင္း ( Palpitation ) ။
ရ။ ေၿခဖ်ားလက္ဖ်ားမ်ား ေအးစက္ေနၿခင္း ။
ေနာက္ဆံုးတြင္ ရုတ္တရက္ေသဆံုးၿခင္းမ်ား ၿဖစ္တတ္ပါတယ္ ။

ဘယ္လုိသိႏိုင္လဲ
အထက္ေဖာ္ၿပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြအၿပင္ အၿခားေသာစမ္းသပ္စစ္ေဆးၿခင္းမ်ားၿဖင့္လဲသိရွိႏိုင္ပါတယ္။
၁။ ECG - Electrocardiogram
ECG ကိုေတာ့လူတိုင္းသိၿပီးသားၿဖစ္ပါတယ္ ။ ႏွလံုးၾကြက္သားမ်ားအတြင္း ၿဖတ္သန္းစီးဆင္းေနတဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္ကို ပံုေဖာ္မွတ္တမ္းတင္ထားေပးတာၿဖစ္ပါတယ္ ။ လွ်ပ္စီးလႈိင္းကေလးေတြ ပံုစံေၿပာင္းလဲမႈကိုၾကည့္ၿပီး ႏွလံုးရဲ႕လုပ္ေဆာင္မႈကိုသိႏိုင္ပါတယ္။ Heart Attack ရၿပီဆိုရင္ ECG ရဲ႕ ST အစိတ္အပိုင္းဟာ ၿမင့္တက္ေနႏိုင္သလို ၊ နိမ့္က်ေနတတ္ပါတယ္။ T wave ေၿပာင္းၿပန္ၿဖစ္ေနတာကိုလဲ ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္ ( T inversion ) ။ Attack စရတဲ့ အခ်ိန္ေပၚမွာမူတည္ၿပီး ေတြ႕ရတဲ့ လကၡဏာေတြဟာလဲမတူပါဘူး ။
၂။ Coronary Angiogram - ႏွလံုးေသြးေၾကာမ်ားထဲကို ေဆးထိုးၿပီး ပိတ္ဆို႕ေနေသာ ေသြးေၾကာေနရာကိုရွာေဖြၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။
၃။ Cardiac Markers - ႏွလံုးၾကြက္သားေတြ ဒဏ္ရာရမယ္ဆုိရင္ Creatine Kinase , Troponin I , Lactate Dehydrogenase isozymes လို႕ေခၚတဲ့ဓါတ္ေတြကို ေသြးထဲမွာ ေတြ႕ရွိႏိုင္ပါတယ္။

ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ ေရာဂါသတ္မွတ္ခ်က္ ( WHO criteria )
၁။ မိနစ္ ၂၀ ေက်ာ္ေအာင္ ရင္ဘတ္ေအာင့္ၿခင္း။
၂။ ECG လႈိုင္းမ်ားေၿပာင္းလဲၿခင္း ။
၃။ Cardiac Marker မ်ားေတြ႕ၿခင္း ။
ဒီလကၡဏာေတြနဲ႕ၿပည့္စံုမယ္ဆိုရင္ MI အၿဖစ္သတ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။

အေရးေပၚကုသၿခင္း
Heart Attack ရတယ္ဆိုတာနဲ႕ ၾကြက္သားေတြဆီ ေအာက္စီဂ်င္မၿပတ္ေစဖို႕အတြက္ အေရးေပၚကုသမႈေတြလိုအပ္ပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ ေဆးရံုကိုဆက္သြယ္ၿပီး အေရးေပၚကားေခၚပါ ။ ကားမလာခင္ ေအာက္ပါၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားလုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။
၁။ ခႏၥာကိုယ္အေနအထား - အသက္ရႈေကာင္းမယ့္ သက္ေတာင့္သက္သာပံုစံမ်ိဳးရွိရပါမယ္။
၂။ ေလ၀င္ေလထြက္ေကာင္းေအာင္ အိမ္တံခါးမ်ားဖြင့္ၿခင္း ၊ အက်ၤ ီၾကယ္သီးမ်ားၿဖဳတ္ေပးပါ ။
၃။ ေအာက္စီဂ်င္ရွိပါက ေပးပါ ။
၄။ ေသြးခဲၿခင္းကို ကာကြယ္ေပးတဲ့ Asprin ကိုတိုက္ေကြၽးႏိုင္ပါတယ္။ လူနာကေဆးမၿမိဳခ်ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ လွ်ာေအာက္မွာ ထားေပးႏိုင္ပါတယ္။
၅။ ေသြးေၾကာက်ယ္ေစေသာ Glyceryl Trinitrate ကို ညႊန္ၾကားထားပါက လွ်ာေအာက္မွာ ထဲ့ၿပီးငံုထားႏိုင္ပါတယ္။
၆။ လူနာဟာ အသက္ရႈရပ္တန္႕သြားမယ္ဆိုရင္ CPR - Cardiopulmonary Resuscitation လုပ္ေပးရပါမယ္။

ကုသမႈမ်ား
ပိတ္ဆို႕တဲ့ေသြးေၾကာ ပမာဏေပၚမူတည္ၿပီး ကုသမႈနည္းလမ္းေတြမတူညီပါဘူး ။
၁။ ေသြးခဲၿခင္းကို ကာကြယ္ေပးေသာ ေဆး၀ါးမ်ား ။
၂။ ပိတ္ဆို႕ေနေသာေသြးေၾကာေနရာတြင္ Stunt ထဲ့ၿခင္း ။
၃။ ပိတ္ဆို႕ေနေသာ ေသြးေၾကာကိုေက်ာ္လြန္ၿပီး ေသြးေၾကာဆက္ေပးၿခင္း ( CABG - Coronary Artery Bypass Graft surgery) ။

ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးမ်ား
၁။ ႏွလံုးေကာင္းစြာအလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ၿခင္း ( Heart Failure ) ။
၂။ ႏွလံုးအလုပ္မလုပ္ေသာေၾကာင့္ အဂၤ ါမ်ားတြင္ ေသြးမလံုေလာက္ၿခင္း ( Cardiogenic Shock ) ။
၃။ Arrhythemia ။
၄။ ႏွလံုးအေၿမွးပါးေရာင္ရမ္းၿခင္း ( Pericarditis ) ။
၅။ ေသဆံုးသြားေသာႏွလံုးၾကြက္သားမ်ား ေပါက္ၿပဲၿခင္း ( Myocardial rupture ) ။

အခ်ဳပ္အားၿဖင့္ဆိုေသာ္ ဒီႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါေၾကာင့္ အသက္ဆံုးရႈံးၿခင္းေတြဟာ အခ်ိန္နဲ႕အမွ်ၿဖစ္ေနပါတယ္။ ေရာဂါၿဖစ္ပြားရတဲ့ အေၿခခံအခ်က္ေတြထဲမွာ လူေနထိုင္မႈ life style ေၿပာင္းလဲမႈေတြဟာလဲ တစ္ခုအပါအ၀င္ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏွလံုးသားေလးေတြ မနာၾကင္ၾကေစဖို႕ ေဆးလိပ္၊ အရက္ေသာက္ၿခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ ။ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားေလ့က်င့္ခန္းမ်ားလုပ္ေဆာင္ပါ ။ အဆီမ်ားေသာ အစားအစာမ်ားကို မစားပါႏွင့္ ။ ကိုယ္စိတ္ဖိစီးမႈနဲပါးေစဖို႕ တရားထိုင္ၿခင္းကဲ့သို႕ ဘာသာေရးလိုက္စားမႈမ်ားကိုလုပ္ေဆာင္ပါ လို႕တိုက္တြန္းရင္း လူတိုင္းက်န္းမာခ်မ္းသာေစေၾကာင္း ဆႏၵၿပဳလိုက္ပါတယ္။ ေလးစားစြာၿဖင့္ -
# Ko Soe Thiha မွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္။